Trawa to z pozoru ostatnie miejsce, w którym spodziewalibyśmy się statku, ale na Warmii i Mazurach istnieje jedyny taki szlak na świecie. To tutaj, podczas kilkugodzinnej podróży, jednostki pływające pokonują część trasy lądem, jadąc na specjalnych wózkach. Poznaj historię i technologię tego inżynieryjnego cudu, który od 2011 roku dumnie nosi miano Pomnika Historii.
Historia ukryta w śluzach i pochylniach
Budowa Kanału Elbląskiego, trwająca w latach 1844–1881, była gigantycznym przedsięwzięciem ekonomicznym. Jej celem było skrócenie drogi transportu towarów, takich jak drewno i zboże, z głębi Prus Wschodnich do portu w Gdańsku.
Czy wiesz, że? (Nowinki historyczne):
- Wizytówka w USA: Zanim Georg Jacob Steenke sfinalizował projekt, udał się w podróż do Stanów Zjednoczonych, aby osobiście zbadać działanie pochylni na Kanale Morrisa. Uznał jednak tamtejsze rozwiązania za niedoskonałe i znacząco je ulepszył, tworząc system, który przetrwał ponad 150 lat.
- Król na otwarciu: Inwestycją osobiście interesował się król pruski Fryderyk Wilhelm IV, który zlecił Steenke to karkołomne zadanie.
- Pechowa konkurencja: Oficjalne otwarcie kanału nastąpiło wiosną 1862 roku, ale niemal w tym samym czasie uruchomiono pobliską linię kolejową. Transport szynowy okazał się szybszy, co paradoksalnie uratowało kanał przed zniszczeniem eksploatacyjnym i pozwoliło mu stać się atrakcją turystyczną już w 1912 roku.
Inżynieryjny majstersztyk: System 5 pochylni
Największym problemem dla budowniczych była różnica poziomów wody między jeziorem Drużno a miejscowością Buczyniec, wynosząca aż 99,5 metra na odcinku zaledwie 10 km. Gdyby nie pochylnie, trzeba by wybudować aż 32 śluzy, co drastycznie wydłużyłoby czas rejsu.
Zamiast tego stworzono unikalny system:
- Wyjątek techniczny: Najniższa pochylnia, Całuny, jako jedyna zamiast koła wodnego wykorzystuje turbinę Francisa.
- Napęd siłą natury: Maszyny wyciągowe są napędzane mechanicznie wyłącznie energią przepływającej wody, która porusza koła wodne.
- Statki na szynach: Jednostki wjeżdżają na specjalne wózki (każdy waży 24 tony) i są przeciągane po torowisku za pomocą stalowych lin.
- Wyjątek techniczny: Najniższa pochylnia, Całuny, jako jedyna zamiast koła wodnego wykorzystuje turbinę Francisa.
Informacje dla turystów
Najpopularniejsza trasa to odcinek Elbląg-Buczyniec (lub odwrotnie), przebiegający przez malowniczy rezerwat ornitologiczny na jeziorze Drużno. Kanał wraz z odnogami ma ponad 150 km długości i łączy Elbląg z Ostródą oraz Iławą. Rejsy organizowane są codziennie od maja do końca września.
Gdzie zarezerwować rejs?
1. Żegluga Ostródzko-Elbląska
- Strona WWW: www.zegluga.com.pl
- Adres: ul. Wodna 1b, 82-300 Elbląg
- Kontakt E-mail: elblag@zegluga.com.pl
2. Statkiem po trawie (EKOPOLAR)
- Strona WWW: www.statkiempotrawie.com
- Adres: ul. Szosa Elbląska 4, 14-100 Ostróda
- Kontakt E-mail: rezerwacja@statkiempotrawie.com
